Wat is Internal Family Systems?

In onze twee opleidingen tot yogadocent en professioneel coach, heeft Internal Family Systems (IFS) een belangrijke rol gekregen. IFS is een therapievorm die op dit moment een flinke opmars maakt in therapeutisch Nederland. En dat is niet voor niets, want IFS is een zeer effectieve methode om de innerlijke wereld van je client bespreekbaar te maken en trauma te helen.

Menselijke ervaring vanuit IFS

De essentie van IFS is dat het onze persoonlijkheid niet als één ziet, maar als een verzameling van delen, met daarnaast een onveranderlijk zelf. De delen kunnen zelfstandig opereren, met ieder hun eigen overtuigingen, herinneringen, aanpak en doelen.

Ik gebruik vaak het voorbeeld waarbij je een afspraak hebt met een vriend(in), maar je eigenlijk te moe bent om te gaan. In zo’n situatie kan het zijn dat er meerdere delen in je opstaan. Er is een deel wat loyaal is naar de relatie en wil voorkomen dat deze schade oploopt, maar er is ook een deel wat betrokken is bij zelfzorg en je gezond wilt houden. Het ene deel zegt “ja, we gaan” en het andere deel zegt “nee, we gaan niet”. Dit kan leiden tot een interne strijd, die zich vaak laat voelen als spanning in het lichaam of mentale onrust. Beide delen hebben goede intenties en een helder doel voor ogen, alleen hun aanpak verschilt. De delen beïnvloeden je keuzes en bepalen je gedrag en handelen.

In een gezond en geïntegreerd systeem werken de delen gemakkelijk samen en zijn ze ondersteunend aan het ‘Zelf’. Waarbij het Zelf staat voor je ruimere onveranderlijke Bewustzijn. Het Zelf is oordeelloos en streeft geen ander doel na dan ‘zijn’. Voor het Zelf is er geen juiste of onjuiste keuze in het voorbeeld met de vriend(in); het maakt voor het Zelf niet uit of je wel of niet gaat.

Bescherming van je delen

Dit in tegenstelling tot je delen, die er van alles van vinden en je regelmatig over kunnen nemen. De delen doen dit vaak vanuit een goede intentie. Bijvoorbeeld om je te beschermen tegen pijn. Soms preventief door de situatie te managen en soms curatief door de pijn die al is ontstaan te blussen en te sussen. De delen doen belangrijk werk voor je dagelijks functioneren en helpen je te manifesteren in de wereld.

Menselijke ervaring vanuit de yoga

Vanuit yoga wordt er op een soortgelijke manier gekeken naar het mens-zijn. Er wordt een onderscheidt gemaakt tussen het non-duale Bewustzijn (‘Zelf’ in IFS termen) en de duale wereld. De duale ervaring van onze menselijk ervaring valt uiteen in verschillende lagen, zoals de fysieke, mentale en emotionele lagen.

Identificatie, verwarring en lijden

In het dagelijkse leven identificeren we ons voornamelijk met de duale wereld. En vaak zelfs met één specifieke gedachte, emotie of fysieke sensatie. Met identificeren bedoel ik, dat je gaat geloven dat jij dit ene deel of waarneming bent. Deze identificatie leidt tot een afgescheiden ervaring (waar je je vaak niet eens bewust van bent), waardoor we ons niet langer gewaar zijn van de non-duale ervaring. Hierdoor ontstaat een onvolledig perceptie over wie of wat je bent. Dit wordt vanuit yoga beschreven als verwarring (Avidya). Als we vervolgens handelen vanuit deze verwarring ontstaat er lijden.

IFS beschrijft op haar eigen manier hoe delen kunnen overnemen, wanneer ze zichzelf ervaren als een afgescheiden deel van het geheel dat jij bent. Deze delen voelen zich vaak belast, alleen en dragen trauma/pijn met zich mee. IFS en yoga erkennen beide dat deze afscheiding en/of verwarring een belangrijke bron is van pijn en lijden.

Relatie tussen Zelf en de delen

Het yoga-pad als IFS zijn er beide op gericht om de pijnlijkheid op te lossen, door de delen, die zichzelf als afgescheiden ervaren, in contact te brengen met je verruimde oordeelloze Bewustzijn.

Zowel in de yogaopleiding, als in mijn IFS sessies, zie ik magie voor mijn ogen ontstaan, wanneer zo’n afgescheiden deel in het licht komt te staan van het Bewustzijn/Zelf. Wat volgt is dat de identificatie met zo’n deel oplost en er een relatie kan ontstaan tussen Zelf en het deel. Het deel zelf lost niet op, want het is nog steeds een waardevol onderdeel van jou, maar het raakt wel geïntegreerd in jouw ruimere Zelf.

Hoe Yoga en IFS elkaar versterken

Er is dus een belangrijke overlap tussen de authentieke Yoga en IFS, maar waarom versterken ze elkaar?

Yoga biedt een bijna oneindige diversiteit aan oefeningen voor lichaam en geest, die kunnen leiden tot het ervaren van Zelf. Hierdoor kan het onderscheidingsvermogen tussen Zelf en de delen groeien. Door de beoefening van yoga (let op dit is veel meer dan het doen van houdingen), raken de delen meer geïntegreerd in het systeem. De delen dwarrelen als het ware neer als sneeuwvlokjes in een sneeuwbol, waardoor het water helder wordt en het ruimere Bewustzijn wordt ervaren.

IFS helpt bij het vergroten van het inzicht en acceptatie van alle delen. Juist door je delen te ontmoeten, te horen en te erkennen, kunnen ze hun grip op jouw systeem verzachten. IFS nodigt je uit om je delen en daarmee je menszijn helemaal te omarmen. Vanuit deze zelfliefde, lost de innerlijke strijd op en komen de delen tot rust. Waardoor er ruimte ontstaat voor meer Zelf-energie.

Innerlijke houding van yogadocent of coach

Wanneer je er meer Zelf-energie aanwezig is bij een jou als yogadocent of IFS therapeut, breng je een grotere helderheid, compassie en bedding in de yogales of IFS sessie. Dit is wat wij, bij InnerMovement, de Innerlijke Houding van een coach of yogadocent noemen. Deze Innerlijke Houding achten wij essentieel voor het uitoefenen van je vak als coach of yogadocent.

Mij is opgevallen dat er veel IFS therapeuten na de opleiding de methodiek goed beheersen, maar onvoldoende de innerlijke houding hebben beoefend, die oa wordt geleerd op het yogapad. Tegelijkertijd zijn er veel yogadocenten, die zich niet bewust zijn dat ze vanuit een deel lesgeven, waardoor het voor hen lastig is om voor te gaan in de ervaring in verruimd Bewustzijn.

Magische plek van heling en zelfacceptatie

Het is om deze reden dat wij IFS en Yoga hebben verweven tot een unieke basisopleiding, waar je de innerlijke houding leert die nodig is om je verder te specialiseren tot yogadocent of coach.

Yoga biedt een rijk pad aan mogelijkheden en beoefeningen waarmee je jouw onderscheidingsvermogen ontwikkelt en meer Zelf kan ervaren. IFS biedt een methodiek om woorden te geven en te kunnen navigeren in de innerlijke wereld van je delen. Beide haken op elkaar in als een sleutel op een slot. Gezamenlijk openen ze deuren naar een magische plek van heling en zelfacceptatie.